Đèn báo không là gì? Công trình nào phải lắp, chọn loại nào

Đèn báo không (đèn cảnh báo hàng không, đèn báo chướng ngại vật) là loại đèn tín hiệu lắp trên đỉnh và thân các công trình cao để phi công nhận biết chướng ngại vật vào ban đêm hoặc khi tầm nhìn kém. Về nguyên tắc, công trình càng cao và càng gần sân bay thì càng phải lắp đèn báo không, với cường độ sáng tăng dần theo chiều cao. Bài viết này giúp bạn xác định công trình có thuộc diện phải lắp hay không, nên chọn loại cường độ nào và lưu ý gì khi lắp chung với hệ thống chống sét.

Đèn báo không là gì?

Đèn báo không có tên tiếng Anh là aviation obstruction light. Đây là thiết bị chiếu sáng tín hiệu, không dùng để chiếu sáng công trình mà để “đánh dấu” vị trí và chiều cao của vật thể có thể gây nguy hiểm cho tàu bay. Đèn thường có màu đỏ (sáng liên tục hoặc chớp) hoặc màu trắng chớp, góc phát sáng 360 độ theo phương ngang để nhìn thấy từ mọi hướng.

Các thế hệ đèn hiện nay hầu hết dùng nguồn sáng LED thay cho bóng sợi đốt hoặc bóng xenon trước đây. LED tiêu thụ ít điện, tuổi thọ cao, gần như không phải thay bóng – rất quan trọng vì đèn luôn nằm ở nơi khó tiếp cận nhất của công trình.

Công trình nào phải lắp đèn báo không?

Việc lắp đèn báo không ở Việt Nam được quản lý theo các quy định về độ cao chướng ngại vật hàng không và tham chiếu khuyến cáo của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế (ICAO, Phụ ước 14). Chủ đầu tư không tự quyết định có lắp hay không, mà căn cứ vào văn bản chấp thuận độ cao công trình do cơ quan có thẩm quyền cấp cho dự án. Tuy vậy, có thể nắm trước các nguyên tắc chung sau:

• Công trình nằm trong vùng phụ cận sân bay, có chiều cao vượt lên trên các bề mặt giới hạn chướng ngại vật của sân bay: gần như chắc chắn phải cảnh báo bằng đèn và sơn dấu hiệu, kể cả khi chiều cao tuyệt đối không lớn.
• Công trình cao nổi bật so với địa hình xung quanh dù ở xa sân bay: nhà cao tầng, tháp truyền hình, cột anten viễn thông, ống khói nhà máy, silo, cột điện gió, cột đường dây cao thế vượt sông, cẩu tháp thi công. Ngưỡng thường được nhắc tới trong thực tế là từ khoảng 45 m trở lên so với mặt đất tự nhiên; chủ đầu tư cần đối chiếu văn bản quy định mới nhất và hồ sơ chấp thuận độ cao của chính dự án.

Với nhà ở thấp tầng, nhà xưởng một tầng thông thường nằm xa sân bay thì không thuộc diện phải lắp. Ngược lại, với công trình cao tầng và trạm BTS viễn thông có cột anten cao, đèn báo không gần như là hạng mục đi kèm mặc định, được thiết kế cùng lúc với hệ thống chống sét.

Phân loại đèn báo không theo cường độ sáng

Theo cách phân loại của ICAO Phụ ước 14, đèn báo không chia thành ba nhóm: cường độ thấp, cường độ trung bình và cường độ cao. Bảng dưới đây tóm tắt đặc điểm từng nhóm; thông số chi tiết của từng model cần lấy theo catalogue nhà sản xuất.

Với công trình cao, ngoài đèn trên đỉnh còn phải bố trí thêm các tầng đèn trung gian dọc theo thân để phi công hình dung được toàn bộ chiều cao và hình khối của chướng ngại vật.

Tiêu chí chọn mua đèn báo không

1. Đúng loại cường độ theo hồ sơ thiết kế

Hãy bắt đầu từ bản vẽ và văn bản chấp thuận độ cao: ở đó ghi rõ loại đèn, màu, chế độ chớp. Mua sai loại (ví dụ dùng đèn cường độ thấp cho vị trí yêu cầu cường độ trung bình) sẽ không được nghiệm thu, phải thay lại rất tốn công vì vị trí lắp trên cao.

2. Nguồn cấp phù hợp

Đèn báo không có các phiên bản nguồn 220 VAC, nguồn một chiều 12/24/48 VDC (hay dùng cho trạm viễn thông có sẵn nguồn DC và ắc quy dự phòng) và loại tích hợp pin năng lượng mặt trời cho vị trí không kéo được điện như cẩu tháp, cột đo gió.

3. Cấp bảo vệ và vật liệu vỏ

Đèn làm việc ngoài trời liên tục nhiều năm nên cần cấp kín nước – bụi cao (thường từ IP65 trở lên), chụp đèn bằng polycarbonate hoặc thủy tinh chịu tia UV, thân nhôm đúc sơn tĩnh điện.

4. Cảm biến quang, đèn đôi và cổng báo lỗi

Cảm biến quang giúp đèn tự bật khi trời tối và tắt khi trời sáng. Với vị trí quan trọng, nên chọn cấu hình đèn đôi (một chính, một dự phòng) và đèn có tiếp điểm báo lỗi. Hàng dùng cho công trình phải nghiệm thu cần có chứng nhận phù hợp khuyến cáo ICAO, kèm CO, CQ nếu là hàng nhập khẩu.

Lắp đèn báo không chung với hệ thống chống sét: những điểm phải lưu ý

Đèn báo không luôn nằm ở điểm cao nhất của công trình – cũng chính là nơi có xác suất bị sét đánh cao nhất. Vì vậy, đèn và hệ thống chống sét trực tiếp phải được bố trí cùng nhau ngay từ khâu thiết kế:

• Đèn phải nằm trong vùng bảo vệ của kim thu sét. Đầu kim cần cao hơn đỉnh đèn; với kim phát tia tiên đạo sớm (ESE), tiêu chuẩn NF C 17-102 yêu cầu đầu kim cao hơn mọi vật thể trong vùng bảo vệ ít nhất 2 m. Cách bố trí cột và kim có thể tham khảo bài hướng dẫn lắp đặt kim thu sét.
• Nối đẳng thế vỏ đèn và giá đỡ. Thân đèn, giá đỡ, ống luồn cáp bằng kim loại cần được nối với dây thoát sét hoặc kết cấu thép của cột để tránh phóng điện tia lửa giữa các phần kim loại khi có dòng sét.
• Bảo vệ tuyến cáp nguồn. Cáp cấp nguồn cho đèn chạy dọc thân cột, rất dễ cảm ứng xung sét. Nên đi cáp trong ống kim loại nối đất hai đầu và lắp thiết bị chống sét lan truyền SPD tại tủ cấp nguồn cho đèn, tránh xung sét theo dây dẫn ngược vào tủ điện tòa nhà.

Giá đèn báo không và vật tư liên quan

Đèn báo không có rất nhiều biến thể theo cường độ, nguồn cấp, kiểu đơn/đôi và thương hiệu, nên Tổng Kho Chống Sét báo giá theo từng yêu cầu cụ thể thay vì niêm yết một mức giá chung. Bảng dưới đây liệt kê đèn và một số hạng mục thường đặt cùng; giá có ghi số là giá niêm yết trên website tại thời điểm cập nhật 09/2026, có thể thay đổi, liên hệ hotline để có giá theo số lượng.

Các phụ kiện đi kèm như kẹp, giá đỡ, hộp kiểm tra điện trở, dây néo… bạn có thể xem tại danh mục vật tư phụ chống sét. Nếu cần đơn vị lắp đặt đồng bộ cả đèn, kim thu sét và tiếp địa, xem thêm dịch vụ thi công chống sét và trang báo giá lắp đặt hệ thống chống sét.

Câu hỏi thường gặp

Nhà cao bao nhiêu mét thì phải lắp đèn báo không?

Không có một con số áp dụng cho mọi vị trí. Công trình gần sân bay có thể phải lắp dù chiều cao khiêm tốn, còn công trình ở xa sân bay thường được xem xét khi cao nổi bật so với xung quanh, phổ biến là từ khoảng 45 m trở lên. Căn cứ cuối cùng là văn bản chấp thuận độ cao của dự án.

Đèn báo không màu đỏ và màu trắng khác nhau thế nào?

Đèn đỏ (sáng liên tục hoặc chớp) dùng chủ yếu để cảnh báo ban đêm. Đèn trắng chớp có cường độ lớn hơn nhiều, dùng khi cần cảnh báo cả ban ngày và lúc chạng vạng, thường gặp ở công trình rất cao.

Đèn báo không có cần bật 24/24 không?

Đèn đỏ cảnh báo ban đêm chỉ cần hoạt động từ lúc trời tối đến khi trời sáng, và việc này do cảm biến quang đảm nhiệm tự động. Đèn trắng chớp cảnh báo ban ngày thì hoạt động theo chế độ ngày – đêm do tủ điều khiển chuyển mức cường độ.

Đèn báo không có bị sét đánh hỏng không?

Có nguy cơ nếu đèn nằm ngoài vùng bảo vệ của kim thu sét hoặc tuyến nguồn không có chống sét lan truyền. Bố trí kim cao hơn đèn, nối đẳng thế vỏ đèn và lắp SPD cho mạch cấp nguồn là ba biện pháp cơ bản để bảo vệ đèn.

Tóm lại, đèn báo không là hạng mục bắt buộc với công trình cao hoặc gần sân bay, và nên được thiết kế, mua sắm, lắp đặt cùng lúc với hệ thống chống sét để đèn luôn nằm trong vùng bảo vệ. Cần tư vấn chọn loại đèn, cột đỡ và vật tư chống sét đi kèm, hãy gọi Tổng Kho Chống Sét theo hotline 0975 599 666 – 0972 299 666 để được báo giá theo đúng hồ sơ thiết kế của công trình.